Μία περίεργη αίσθηση

Ένα διαφορετικό κείμενο, πιο ενδοσκοπικό, έτσι για αλλαγή, για σήμερα. Μετά το προτελευταίο κείμενο με το τίτλο "Τι συμβαίνει με τον δωρεάν τύπο στη χώρα μας", για την συγγραφή του οποίου οφείλω να ομολογήσω οτι έκανα αρκετή έρευνα και έμαθα αρκετά πράγματα που δεν γνώριζα, άρχισα να αισθάνομαι λίγο περίεργα. Θυμήθηκα οτι ξεκίνησα το ιστολόγιο αυτό στα μέσα του Ιουλίου, έτσι απλά χωρίς να το καλοσκεφτώ, έχοντας πολύ μικρή εμπειρία (ως αναγνώστης) με τον χώρο των bloggers, πιστεύοντας οτι είναι αρκετό το γεγονός οτι θα εκφράζω τις προσωπικές μου απόψεις γύρω από θέματα που με απασχολούν και με προβληματίζουν. ΔΕΝ είμαι δημοσιογράφος και ΔΕΝ είχα ποτέ ψώνιο με την συγγραφή. Η εργασία και η ζωή μου είναι αρκετά ενδιαφέρουσες, ώστε να μην έχω ανάγκη να καλύψω "κενά" και να αντιμετωπίσω "συμπλέγματα" με τα κείμενα και τις αναλύσεις μου. Άλλωστε υπάρχουν πολλοί επαγγελματίες στον χώρο του τύπου (και όχι μόνο σε αυτόν), που η δουλειά τους είναι να ενημερώνουν και να αναλύουν όσα συμβαίνουν γύρω μας.
Στα πρώτα κείμενά μου λοιπόν κυριαρχούσε το σχόλιο. Όμως όσο περνούσαν οι μέρες, τόσο αισθανόμουν την ανάγκη να ψάχνω πληροφορίες, να δένω το κείμενό μου με ντοκουμέντα και παραπομπές άλλων πηγών, πιό καλά πληροφορημένων και έγκυρων. Διαπίστωσα, οτι αν θέλεις να γράψεις εμπεριστατωμένα για ένα θέμα, δεν αρκεί να καταθέτεις την άποψή σου, αλλά να την τεκμηριώνεις, χρησιμοποιώντας αξιόπιστα στοιχεία. Το διαδίκτυο είναι ένας ωκεανός, με θησαυρούς, φανερούς και κρυμμένους, αλλά και με πολλά σκουπίδια να επιπλέουν. Δεν είναι εύκολο να ξεχωρίσεις το αληθινό από το κίβδηλο, το αντικειμενικό από το υποκειμενικό, το σημαντικό από το ασήμαντο. Μπορείς να χαθείς σε απατηλά μονοπάτια, αν δεν έχεις πυξίδα και οδηγό. Επρεπε να πέσω στην παγίδα της προπαγάνδας και της παραπληροφόρησης, για να καταλάβω πόσο ύπουλος είναι ο χώρος στον οποίο κινούμαι.
Προσπαθώντας λοιπόν να μην κάνω τα λάθη που διαπιστώνω σε άλλους, αποφάσισα κάθε φορά που θα ασχολούμαι με ένα αμφιλεγόμενο ή απαιτητικό θέμα, να κάνω την έρευνά μου, ώστε όσοι (δεν έχει σημασία ο αριθμός) με διαβάζουν, να αισθάνονται οτι τους προσφέρω ενημέρωση ή τροφή για σκέψη και προβληματισμό και οτι δεν τους κοροϊδεύω και δεν τους παραπλανώ. Στην πραγματικότητα αναγνωρίζω τις αδυναμίες μου, οτι δεν ξέρω τίποτα, όπως θαυμαστά το έθεσε ο Σωκράτης με το "Εν οίδα οτι ουδέν οίδα". Δεν εποφθαλμιώ τη θέση κανενός. Η ανάγκη που αισθάνομαι να εκφράσω τις απόψεις μου και το φιλότιμό μου, με υποχρεώνουν να ψάξω, να διαβάσω, να επιβεβαιώσω και τελικά να μάθω και εγώ, μέσα από τη διαδικασία που ξεκινάει από τη σπερματική σκέψη ενός κειμένου και καταλήγει στη δημοσίευσή του. Και βέβαια κάθε επισήμανση για την ορθότητα ή όχι των στοιχείων που παραθέτω, είναι δεκτή και επιβεβλημένη.
Η περίεργη αίσθηση στην οποία αναφέρθηκα στην αρχή, προέκυψε από την αμηχανία μου μπροστά στην εξέλιξη του ιστολογίου μου. Τελικά τί θέλω να πετύχω; Μήπως έχω χάσει το μέτρο και έχουν πάρει τα μυαλά μου αέρα; Υπάρχει κάποιος συγκεκριμένος στόχος πέρα από την ανάγκη έκφρασης; Πού θα καταλήξει αυτό το ιστολόγιο; Μήπως μεταλλάσομαι και εγώ σε ένα άτυπο δημοσιογράφο;
Ο φίλος blogger "Γνωστός-άγνωστος", σχολίασε την ανάγκη να ασχοληθούμε με το θέμα ενημέρωση και internet, θέμα που άρχισε να προβληματίζει και εμένα το τελευταίο διάστημα. Υπάρχει πολύς (νέος κυρίως) κόσμος που ενημερώνεται πλέον μόνο από το διαδίκτυο. Αν εξαιρέσουμε τις ιστοσελίδες όπου υπάρχει επίσημη ενημέρωση (θέμα και αυτό προς συζήτηση), στις υπόλοιπες η αξιοπιστία είναι αμφιλεγόμενη, ειδικά όπου υπάρχει ανωνυμία (και δεν εξαιρώ τον εαυτό μου). Πολλά ιστολόγια έχουν μετεξελιχθεί σε πηγές πληροφόρησης και προβληματισμού, δημιουργώντας ένα νέο τοπίο στον τομέα της ενημέρωσης. Υπάρχουν ιστοσελίδες με ένα άτυπο "δημοσιογραφικό" επιτελείο, λειτουργώντας ανταγωνιστικά στα συμβατικά ΜΜΕ. Ειδήσεις ή γεγονότα που χάνονται στα ψιλά των εφημερίδων, αναδεικνύονται στα ιστολόγια (και όχι μόνο σε αυτά) και επαναπροβάλλονται πάλι στα ΜΜΕ, στα ίδια δηλαδή που τα είχαν θάψει αρχικώς. Αιρετικές απόψεις, δηκτικά σχόλια, φρέσκια ματιά. Η ενδιαφέρουσα εξέλιξη που παρακολουθούμε τα τελευταία χρόνια έχει να κάνει με τον αναγνώστη, ο οποίος εκτός από καταναλωτής γίνεται και δημιουργός της πληροφορίας. Ελέγχει, αξιολογεί, επιλέγει και καταθέτει τα δεδομένα και την άποψή του. Η ενημέρωση γίνεται αμφίδρομη, και ο αναγνώστης γίνεται πομπός και δέκτης ταυτόχρονα. Όμως πολλές φορές οι πηγές είναι αυτές των συμβατικών μέσων (φαύλος κύκλος). Σύμφωνα με τον Ζαν-Μαρί Κολομπανί διευθυντή της Γαλλικής εφημερίδας Le Monde, "το Ιντερνετ δανείζεται από όλα τα υπόλοιπα μέσα: τη γραφή από τις εφημερίδες, τη φωνή από το ραδιόφωνο, την εικόνα από την τηλεόραση. Ομως για να έχει μια υπόσταση του χρειάζεται η εγκυρότητα μιας μεγάλης εφημερίδας. Η απάντηση στο Ιντερνετ είναι τα site των εφημερίδων". Πολλές φορές χρησιμοποίησα παραπομπές σε άρθρα εφημερίδων για να τεκμηριώσω μία άποψη, ανακυκλώνοντας στην πραγματικότητα το υλικό που ήδη κυκλοφορεί μέσω του τύπου. Αλλά υπάρχει εναλλακτική λύση; Μήπως η χρήση άλλων ανεξάρτητων πηγών πληροφόρησης υπονομεύσει την εγκυρότητα και αποδυναμώσει το μέσο, αντί να το αναβαθμίσει; Μήπως από την προπαγάνδα των γνωστών πολιτικών και οικονομικών συμφερόντων μεταπέσουμε σε μία ατομική ή ομαδική προπαγάνδα, που δεν θα μπορεί να ελεγχθεί από κανένα; Δεν γνωρίζω ποιά θα είναι η εξέλιξη, αλλά προβάλλει τόσο ελκυστική όσο και επικίνδυνη. Γιατί αντί για πραγματική αλλαγή προς το καλύτερο, μπορεί να έχουμε απλώς μία εκμοντερνισμένη μεταμφίεση της υφιστάμενης κατάστασης στα πλαίσια ενός δήθεν πλουραλισμού. Ο καιρός θα δείξει.

Υ.Γ.1.Το κείμενο αυτό είναι εισαγωγικό. Περισσότερα επί του θέματος "ενημέρωση και internet" προσεχώς.
Υ.Γ.2.Η καθυστέρηση στην ανάρτηση κειμένων οφείλεται στον αυξημένο χρόνο που απαιτείται για την σωστή προετοιμασία κάποιων θεμάτων (όχι πάντως του σημερινού) και στον χρόνο που αξίζει ένα κείμενο να παραμένει στην κορυφή του ιστολογίου ως πρωτο θέμα.

Ποιά είναι η εικόνα του δωρεάν τύπου στον υπόλοιπο κόσμο

Το σημερινό κείμενο αποτελεί την συνέχεια του προηγουμένου με τίτλο "Τι συμβαίνει με τον δωρεάν τύπο στη χώρα μας". Δεν έχει επιβεβαιωθεί πότε ξεκίνησε η ιστορία του δωρεάν τύπου. Σύμφωνα με τον Ολλανδό καθηγητή Piet Bakker, η πρώτη προσπάθεια έγινε στην Αυστραλία το 1906, ενώ η σχετικά αναξιόπιστη wikipedia υποστηρίζει οτι πρώτος ήταν ο εκδότης Dean Lesher που την δεκαετία του 1940 εξέδωσε τη Contra Costa Times. Η επόμενη μεγάλη εξέλιξη πραγματοποιήθηκε το 1995 με την έκδοση της Metro που διανεμόταν στα μέσα μαζικής μεταφοράς και η οποία εξελίχθηκε σε μία εφημερίδα παγκόσμιας κυκλοφορίας, αλλά μόλις το 2006 έγινε κερδοφόρα, ενώ το 2007 μπορεί να επιστρέψει σε ζημιογόνα χρήση!
Στην Ευρώπη η εικόνα είναι εντυπωσιακή, αφού η κυκλοφορία των δωρεάν εφημερίδων από 5,5 εκατομμύρια το 2000, έφτασε τα 11 το 2004 και τα 26 εκατομμύρια το 2006, ενώ η αντίστοιχη των επί πληρωμή εφημερίδων αυξάνεται μεν παγκοσμίως, αλλά μειώνεται με αργούς πάντως ρυθμούς στον δυτικό κόσμο. Τα συνολικά έσοδα των διαφημίσεων στις δωρεάν εφημερίδες ισοφάρισαν αυτά των επί πληρωμή εφημερίδων! Ο Pelle Tornberg, γενικός διευθυντής της Μetro, υποστηρίζει οτι μελλοντικά οι δωρεάν εφημερίδες θα κυριαρχήσουν, ενώ οι περισσότερες επί πληρωμή εφημερίδες θα γίνουν ακριβότερες, με πιο εξειδικευμένο περιεχόμενο και ίσως μόνο εβδομαδιαίες. Σήμερα (Οκτώβριος 2007) δωρεάν εφημερίδες κυκλοφορούν σε 52 χώρες με 42 εκατομμύρια φύλλα ημερησίως.
Μέσα σε τρία χρόνια τα δωρεάν έντυπα στη Γαλλία κατέκτησαν 4 εκατομμύρια αναγνώστες έναντι 7 εκατομμυρίων που διαβάζουν τα παραδοσιακά επί πληρωμή έντυπα, σύμφωνα με το περιοδικό Μarianne. Ο παραδοσιακός τύπος (Liberation, Figaro, Monde) υφίσταται σοβαρή κρίση τα τελευταία χρόνια και έχει περάσει στα χέρια μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων και συμφερόντων. Σήμερα, 5 δωρεάν έντυπα συναγωνίζονται, με κυρίαρχους το 20 ΜΙΝ (ο τίτλος αντιστοιχεί στο χρόνο που καταναλώνει κατά μεσο όρο την ημέρα κάθε πολίτης στις δημόσιες συγκοινωνίες) του Νορβηγού εκδότη Schibsted, ο οποίος δραστηριοποιείται σε 20 χώρες και την Metro, Σουηδικών συμφερόντων, με δραστηριότητα σε 23 χώρες της Ευρώπης, Αμερικής και Ασίας. (Η διεθνής δραστηριοποίηση δεν ήταν δυνατόν να αφήσει ασυγκίνητους και τους δικούς μας. Διαβάζω οτι μέχρι και ο κ.Αλαφούζος έχει εκδόσει free press στη Βουλγαρία).
Με τη πάροδο του χρόνου, μεταβλήθηκε το περιεχόμενο και το στύλ των δωρεάν εφημερίδων. Στην Metro, το ποσοστό του καθαρά ειδησεογραφικού περιεχομένου (διεθνή και τοπικά πρακτορεία ειδήσεων) έχει πέσει τα τελευταία χρόνια από το 80% στο 50%, κάτι που σημαίνει οτι έχει αυξηθεί η συμμετοχή των δημοσιογράφων με αναλύσεις και σχόλια, ενώ και οι πολιτικοί δέχονται πλέον να δώσουν συνεντεύξεις στα free press.
Στην Ισπανία κυκλοφορούν 7 δωρεάν φύλλα, αλλά δεν έχουν βλάψει πολύ την αγορά των επί πληρωμή εφημερίδων. Οι δωρεάν εφημερίδες, αντί να κλέβουν αναγνώστες από τα παραδοσιακά έντυπα, φαίνεται ότι προσελκύουν νέο αναγνωστικό κοινό, το οποίο μέχρι πρότινος δεν διάβαζε εφημερίδες. Παρ΄όλα αυτά, οι εκδότες καταλαβαίνουν την ανάγκη για προσαρμογή στις καινούργιες συνθήκες. Σύμφωνα με τον διευθυντή της El Pais, Χαβιέρ Μορένο, η εφημερίδα του, που κινείται στον κεντροαριστερό χώρο, με τις αλλαγές που ετοιμάζει, θέλει να προσελκύσει ένα target group που ενημερώνεται από το internet και το free press: νέους, αριστερούς, που ενδιαφέρονται για τις νέες τεχνολογίες. Ο Τζιμ Τσίσχολμ, της Διεθνούς Ένωσης Εκδοτών Εφημερίδων (IFRA), ο οποίος υπήρξε για πολλά χρόνια συντάκτης της Guardian, έχει επισημάνει την όλο και αυξανόμενη σπουδαιότητα του δωρεάν Τύπου, τον οποίο σήμερα υπολογίζεται ότι διαβάζουν το 60% των νέων σε όλη την Ευρώπη και καλύπτει το ένα πέμπτο των ευρωπαϊκών ημερήσιων εφημερίδων. Στην Ισπανία το ποσοστό της κυκλοφορίας των δωρεάν εφημερίδων επί του συνόλου ανέρχεται στο 55%. Το ενδιαφέρον για τις δωρεάν εφημεριδες στην Ισπανία φαίνεται από την πρόσφατη αγορά της δεύτερης σε κυκλοφορία Que! από τον Βάσκο εκδότη Vocento έναντι 132 εκατομμυρίων ευρώ!
Αντίθετα στη Γερμανία το εγχείρημα του δωρεάν τύπου είχε την μικρότερη επιτυχία από όλες τις χώρες της Ευρώπης όπου αυτό επιχειρήθηκε, ενώ και σε κάποιες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης δεν έχει εφαρμοστεί ακόμα. Στην Ιταλία μέσα σε ένα χρόνο μειώθηκε στο μισό η κυκλοφορία των 3 μεγάλων δωρεάν εφημερίδων, της Leggo (του πολυεκατομμυριούχου Caltagirone), της City (εταιρεία RCSMediagroup, που βγάζει την Corriere della Sera και την Gazzetta dello Sport) και της Metro. Ο όμιλος Φίατ (οικογένεια Ανιέλι), μέσω της εκδοτικής του επιχείρησης (που βγάζει την La Stampa), θέλει να αγοράσει τη Metro, ενώ κατέχει και το 10% της City.
Διαπιστώνοντας την στροφή του αναγνωστικού κοινού προς το διαδίκτυο για την ενημερωσή του, οι περισσότερες εφημερίδες, δωρεάν και μή, αποφάσισαν να αποκτήσουν και διαδικτυακή παρουσία, όμως η διαφημιστική απόδοση του διαδικτύου υπολείπεται κατά πολύ της έντυπης μορφής. Το αποτέλεσμα είναι κάποιες δωρεάν εφημερίδες, όπως η Palo Alto Daily News (ΗΠΑ) να αρνηθούν αρχικώς την διαδικτυακή παρουσία με το αιτιολογικό οτι θα μειωνόταν η ζήτηση για την έντυπη μορφή της εφημερίδας, αλλά τελικά ενέδωσαν. Γενικά η εικόνα στις ΗΠΑ δεν είναι ενθαρρυντική για τον δωρεάν τύπο, αφού κυκλοφορούν μόνο 40 διαφορετικές εφημερίδες με μόλις 3 εκατομμύρια αναγνωστικό κοινό. Από 5 πόλεις της Βορείου Αμερικής στις οποίες κυκλοφορεί η Metro (Φιλαδέλφεια, Νέα Υόρκη, Τορόντο, Βανκούβερ και Βοστώνη), μόνο στη Βοστώνη έχει κέρδη. Γι'αυτό και η Times Co., που εκδίδει την Boston Globe (και φυσικά τους New York Times και την International Herald Tribune), αγόρασε το 49% της Metro Boston. Με τη σειρά της η Boston Herald αντέδρασε κάνοντας λόγο για αθέμιτο ανταγωνισμό. Ενα άλλο ενδιαφέρον πείραμα γίνεται στο Σαν Φρανσίσκο. Η εφημερίδα San Francisco Examiner του εκατομμυριούχου επιχειρηματία (σιδηρόδρομοι, τηλεπικοινωνίες, πετρελαϊκές εταιρίες, ψυχαγωγία, αθλητισμός) Philip Anschutz, έντυπο που ανήκε παλιότερα στον Χήρστ (Hearst Corporation), εκδίδεται πλέον δωρεάν σε τρείς πόλεις των ΗΠΑ, με αναγνωσιμότητα μόλις 6%. Το χαρακτηριστικό στοιχείο όμως είναι οτι μοιράζεται στις εξώπορτες συγκεκριμένων σπιτιών, και απευθύνεται στους ενοίκους τους, ηλικίας 25-54 ετών με παιδιά και ετήσιο εισόδημα γύρω στα 75.000 $! (η τακτική της αποστολής δωρεάν εφημερίδων εφαρμόζεται και στη Δανία). Οι δωρεάν εφημερίδες ζουν από την διαφήμιση αλλά μπορούν και να είναι επιλεκτικές όταν επιθυμούν. Παράδειγμα αποτελεί η άρνηση της Metro New York να δεχτεί δύο διαφημίσεις της πολιτικής κίνησης World Can't Wait με χαρακτηριστικούς τίτλους “Who is the Real Nuclear Threat” (όπου αναφέρεται στον πρόεδρο Bush) και “One Million Dead in Iraq”. Γενικά πάντως για τον δωρεάν τύπο στις ΗΠΑ, δεν υπάρχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον από τους διαφημιστές, στοιχείο άξιο προς επισήμανση.
Στη Μεγάλη Βρετανία, το αυξανόμενο ενδιαφέρον για τον δωρεάν τύπο και η δυνατότητα πρόσβασης σε ένα μεγαλο αναγνωστικό κοινό, έχει οδηγήσει τους μεγαλοκαρχαρίες των media σε μετωπική μάχη. Οι «βαρόνοι των μίντια» Ρούπερτ Μέρντοκ (ιδρυτής του ομίλου News Corp, ο οποίος εκδίδει τα «ταμπλόιντ» Sun και News of the World, καθώς και τις εφημερίδες Times και Sunday Times),και λόρδος Ρόδερμερ (όμιλος Associated Newspapers με την γνωστή Metro, την Daily Mail και την Evening Standard), έβγαλαν πριν ένα χρόνο, ο καθένας, την δική τους απογευματινή δωρεάν εφημερίδα (Thelondonpaper και London Lite αντίστοιχα). Ο πόλεμος έφτασε μέχρι και σε κυκλοφορία video που δείχνει χιλιάδες φύλλα του "αντιπάλου" στα σκουπίδια, ως απόδειξη της αναξιοπιστίας των αριθμού των κυκλοφοριών που διατείνεται οτι έχει η συγκεκριμένη εφημερίδα (υπάρχει ζήτημα γενικά για την αναγνωσιμότητα και τη πραγματική κυκλοφορία των δωρεάν εφημερίδων).
Τα παραπάνω αποδεικνύουν οτι τελικά και στο εξωτερικό, σε σχέση με τον δωρεάν τύπο, δραστηριοποιούνται κατά βάση οι γνωστοί επιχειρηματίες των ΜΜΕ, παγκοσμιοποιημένοι πλέον, που ψάχνουν ένα ακόμα προσοδοφόρο τρόπο ενίσχυσης της θέσης τους και των κερδών τους. Η συγκέντρωση μεγάλου αριθμού εφημερίδων, περιοδικών, ραδιοτηλεοπτικών σταθμών στα χέρια μερικών μεγαλοεπιχειρηματιών, αποτελεί κίνδυνο για την αντικειμενική ενημερωση και για την δημοκρατία, και η εμφάνιση του δωρεάν τύπου διευρύνει το φαινόμενο και του δίνει άλλες διαστάσεις. Είναι νωρίς ακόμα για να βγάλουμε συμπεράσματα για την εξέλιξη των δωρεάν εφημερίδων σε παγκόσμιο επίπεδο, αν αυτές δηλαδή θα συμβάλλουν σε κοινωνική και πολιτική οπισθοδρόμηση ή πρόοδο. Τα συμπεράσματα είναι αμφιλεγόμενα και διαφορετικά από χώρα σε χώρα, ανάλογα με τις ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούν στο επιχειρηματικό, πολιτικό και οικονομικό πεδίο. Φαίνεται πάντως οτι, σε ένα μεγάλο βαθμό, ο δωρεάν τύπος χρησιμοποιείται ως ένα ακόμα εργαλείο για την περαιτέρω διείσδυση των μεγάλων δυνάμεων των ΜΜΕ και του επιχειρηματικού κόσμου σε ένα ευρύτερο κοινό, και ιδίως κοινό νέων σε ηλικία ανθρώπων, που βλέπει με αδιαφορία ή αρνητισμό τα παραδοσιακά μέσα ενημερωσης.

Υ.Γ.Ζητώ συγνώμη για το μακροσκελές κείμενο, αλλά όλα τα στοιχεία έχουν την αξία τους, ώστε η εικόνα να είναι ολοκληρωμένη.

Τι συμβαίνει με τον δωρεάν τύπο στη χώρα μας

Τα τελευταία χρόνια έχει έρθει και στη χώρα μας το φαινόμενο του free press, της κυκλοφορίας δηλαδή (κυρίως) καθημερινών δωρεάν εφημερίδων, που τελικά έτυχαν ενθουσιώδους υποδοχής από ένα μεγάλο αναγνωστικό κοινό, αφού ο Έλληνας προτιμά ως γνωστόν το τζάμπα. Η πρώτη δωρεάν εφημερίδα που κυκλοφόρησε ήταν η Metrorama, με την λειτουργία του μετρό της Αθήνας το 2001 και η οποία στη συνέχεια ονομάστηκε Metro, και δύο χρόνια μετά, εμφανίσθηκε, επίσης στην Aθήνα, η πρώτη δωρεάν αθλητική εφημερίδα, η «Sportday» (που πωλείται πλέον στα περίπτερα) και ακολούθησαν η City Press (2003) και η Metropolis, ενώ κυκλοφορούν και εβδομαδιαία περιοδικά γενικού ενδιαφέροντος όπως το Lifo και η Athens Voice. Υπάρχουν βέβαια και άλλα μικρότερης κυκλοφορίας δωρεάν έντυπα, είτε καθημερινά είτε εβδομαδιαία είτε μηνιαία, καθώς και περιφερειακά τοπικής εμβέλειας, όπως και δωρεάν έντυπα ειδικού ενδιαφέροντος, αλλά θα επικεντρωθώ στα έντυπα μεγάλης κυκλοφορίας με βάση την Αθήνα. Οφείλω προκαταβολικά να ομολογήσω οτι δεν είμαι αναγνώστης τους, παρά μόνο περιστασιακά.
Ενδιαφέρον έχει να διαπιστώσουμε ποιοί κρύβονται πίσω από τις εφημερίδες αυτές. Η Metro, εκδίδεται από την Μετρόραμα Εκδοτική EΠE, θυγατρική της Metro International S.A. (Σουηδικών συμφερόντων), κυκλοφορεί σε 23 χώρες στον κόσμο με 23.000.000 φύλλα ημερησίως και είναι η μεγαλύτερη σε αναγνωσιμότητα ημερήσια εφημερίδα στον κόσμο. Η Metro International ξεκίνησε στη Σουηδία γύρω στο 1995. Η Ελληνική Metro εκτυπώνεται από την «Καθημερινή Α.Ε.» και εκδότη έχει τον Γιάννη Λιάρο, ενώ εκδίδεται κάθε Παρασκευή σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Βόλο και Λάρισα ως ειδική έκδοση metro weekend.
Την City-Press εκδίδει από το 2003 η εταιρεία "Κ.Μ.Π. Εκδοτική Α.Ε.", με εκδότη τον κ.Γιώργο Κύρτσο (γνωστό στέλεχος και δημοσιογράφο του Ελεύθερου Τύπου), και κυκλοφορεί από Δευτέρα μέχρι και Παρασκευή. Εκδίδονται επίσης η εβδομαδιαία (κάθε Παρασκευή) Blow και η City Automoto, μία free press εφημερίδα για το αυτοκίνητο και τη μοτοσικλέτα. Σύμφωνα με το www.e-liberta.gr, η City Press είναι συμφερόντων Κοντομηνά (75%) και Γιώργου Κύρτσου (25%).
Η Metropolis είναι μία δωρεάν καθημερινή πολιτική εφημερίδα που εκδίδεται από τον Όμιλο Αλαφούζου (εφημερίδα "Καθημερινή", Τηλεόραση και Ραδιόφωνο "Σκάϊ"). Όπως υποστηρίζει ο Ντέμης Λουράντος, διευθυντής του Εμπορικού Τμήματος της εφημερίδας, "ατού της (είναι) η υψηλή ποιότητα εκτύπωσης και η ειδησεογραφική εγκυρότητα που υποστηρίζεται από τον όμιλο της Καθημερινής". Συνεχίζει λέγοντας οτι "η Metropolis αποτελεί ιδανικό διαφημιστικό μέσο για κάθε προϊοντική κατηγορία".
H Athens voice, με εκδότη-διευθυντή τον Φώτη Γεωργελέ και με συντακτική ομάδα γνωστούς δημοσιογράφους και ανθρώπους της τέχνης και του πολιτισμού, τυπώνεται στα πιεστήρια της «Καθημερινής».
Η Lifo με εκδότη-διευθυντή τον Στάθη Τσαγκαρουσιάνο και ιδιοκτησία την "Δύο Δέκα Εκδοτική Α.Ε.", τυπώνεται στην Τεγόπουλος Α.Ε., στην εφημεριδα Ελευθεροτυπία του οποίου εργάζεται ο κύριος Τσαγκαρουσιάνος.

Η λογική λέει οτι θα έπρεπε να υπάρχει ανταγωνισμός ανάμεσα στους εκδότες του επί πληρωμή γραπτού τύπου και στους εκδότες του δωρεάν τύπου. Οι μισοί περίπου από τους αναγνώστες του δωρεάν τύπου είναι και αναγνώστες του επι πληρωμή τύπου. Αν εξαιρέσει κάποιος το σημαντικό κομμάτι του αναγνωστικού κοινού που δεν θα αγόραζε (και δεν αγοράζει) ποτέ εφημερίδα, άρα είναι ένα target group του δωρεάν τύπου (επειδή αυτός είναι τζάμπα), οι υπόλοιποι αναγνώστες καλύπτουν και τα δύο ενδεχόμενα. Αν η δωρεάν εφημερίδα τους προσφέρει αυτά που προσφέρουν οι επί πληρωμή, τότε δεν έχουν λόγο να παραμείνουν στις τελευταίες. Η φιλοσοφία όμως της δωρεάν εφημερίδας είναι διαφορετική. Είναι μικρότερη σε περιεχόμενο, έχει απλή παράθεση ειδήσεων, με λακωνικό τρόπο, χωρίς να κουράζει ένα άμαθο στην ανάγνωση κοινό, ενω συνήθως δεν περιέχει αναλύσεις και μακροσκελή σχόλια. Επαφίεται λοιπόν στην ιδιοσυγκρασία του αναγνώστη, να διαλέξει ποιά ενημέρωση επιθυμεί.
Η πτώση της κυκλοφορίας των εφημερίδων οδήγησε τα τελευταία χρόνια τις περισσότερες σε ένα μαραθώνιο προσφοράς "δώρων" για μεγαλύτερη προσέλκυση πελατών-αναγνωστών, μέχρι που κάποια στιγμή υπήρξε κώπωση και κορεσμός, δημιουργήθηκαν νέα δεδομένα και μοιράστηκε εκ νέου η τράπουλα. Η μάχη για την διαφημιστική πίτα οδήγησε σε "Πύρρειες" νίκες, αφού ανεξάρτητα από τις κάθε λογής πρωτιές που επιτεύχθηκαν, αυτό έγινε με σοβαρό οικονομικό κόστος, ενώ δεν αποφεύχθηκε η αργή αλλά σταθερή τάση μείωσης των αναγνωστών των εφημερίδων, που παρατηρείται παγκοσμίως. Οι δωρεάν εφημερίδες, με εκατοντάδες χιλιάδες αναγνωστικό κοινο, κοινό που είναι εύκολα προσβάσιμο μέσω του μετρό και των δημοφιλών αστικών προορισμών, πρόσφεραν μία σχετικά φτηνή και αποδοτική εναλλακτική λύση για διαφήμιση, αφού το αναγνωστικό κοινό ήταν πολλαπλάσιο των συμβατικών (επί πληρωμή) εφημερίδων. Γι'αυτό και οι εκδότες των δωρεάν εφημερίδων και τα οικονομικά συμφέροντα που εκπροσωπούν, είναι (με την εξαίρεση του Metro) ταυτόσημοι με τους γνωστούς Έλληνες βαρώνους των ΜΜΕ (Αλαφούζος, Κοντομηνάς, Τεγόπουλος). Άλλωστε η συγκέντρωση αναγνωστικού και τηλεοπτικού κοινού και η (εν δυνάμει) χειραγώγησή του, αποτελεί μοχλό πίεσης και επίδειξη δύναμης. Η οικονομική ευρωστία που παρέχουν οι λοιπές επιχειρηματικές δραστηριότητες, δίνει την δυνατότητα στους βαρώνους να διατηρούν εφημερίδες ακόμα και με οριακή ζημία, προσβλέποντας στα παράπλευρα "κέρδη". Ταυτόχρονα όμως υποχρεώνονται να κινηθούν με αρμονικότερο τρόπο στο ρυθμό που επιβάλλουν όσοι διαφημίζονται στις εφημερίδες. Υπάρχουν χαρακτηριστικά παραδείγματα δωρεάν εφημερίδων, όπου συντάκτες της απολύθηκαν επειδή έγραψαν απλώς την άποψή τους, άποψη που ερχόταν σε σύγκρουση με κάποιους διαφημιζόμενους.
Σύμφωνα με το δημοσιογράφο της «Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας» Χρήστο Ξανθάκη (15ο δημοσιογραφικό συνέδριο Σαμοθράκης 2007), που αναφέρθηκε σε ομιλία του στο θολό τοπίο που επικρατεί σε σχέση με τις κυκλοφορίες των δωρεάν εντύπων, «εάν ο τύπος, τον οποίο πληρώνει ο αναγνώστης, είναι μία φορά σκλάβος της διαφήμισης, φανταστείτε πόσο μεγεθύνεται το πρόβλημα αυτό στις δωρεάν εφημερίδες που βασίζονται αποκλειστικά και μόνο στα διαφημιστικά τους έσοδα».
Χαρακτηριστικό στοιχείο επίσης των καθημερινών δωρεάν εφημερίδων στην Ελλάδα είναι η γενικά συντηρητική πολιτική τοποθέτησή τους, κάτι που γίνεται με ένα δήθεν απολιτικό τρόπο. Η παρουσίαση μίας είδησης, όσο "στεγνή" και αντικειμενική και αν φαίνεται, περνάει ενίοτε καθαρά πολιτικά-κομματικά μηνύματα. Κάποιες φορές η πολιτική τοποθέτηση γίνεται εμφανής στο πρωτοσέλιδο της εφημερίδας, π.χ. κεντρικό σχόλιο Γ.Κύρτσου στη City Press.
Τέλος διαπιστώνει κανείς κάποιες φορές μία αλαζονία που προκύπτει από την μαζικότητα της ανταπόκρισης και της αναγνωσιμότητας, όπως η απροκάλυπτη επιθετικότητα και εμπάθεια του Σ.Τσαγκαρουσιάνου στο Lifo ("είμαι υπέρ της λογοκρισίας και της αυστηρής πόρτας. Οι φασίστες δεν θέλω να μιλούν...θέλω τέτοιοι άνθρωποι να απομονωθούν. Τέτοιοι εκδότες δεν έχουν θέση στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου"), που ώθησε κάποιους σε ξυλοδαρμούς κατά την διάρκεια της πρόσφατης έκθεσης βιβλίου.
Γεγονός είναι οτι οι δωρεάν εφημερίδες έχουν μπεί δυναμικά στο παιχνίδι της ενημέρωσης (και της διαφήμισης), αλλάζοντας τα δεδομένα, αυξάνοντας το αναγνωστικό κοινό, αλλά ταυτόχρονα σηματοδοτούν την μείωση της αναγνωσιμότητας και της κυκλοφορίας του επί πληρωμή γραπτού τύπου.
Βρισκόμαστε όμως και σε μία μεταβατική εποχή, κατά την οποία ένα μέρος του αναγνωστικού κοινού μετακινείται και προς τη διαδικτυακή ενημέρωση, που προσφέρει μεγαλύτερη αμεσότητα και ταχύτητα. Σε αυτό το τοπίο, οι περισσότερες εφημερίδες, δωρεάν και μή, αναγκάστηκαν να προσαρμοστούν, δημιουργώντας και την αντίστοιχη διαδικτυακή τους παρουσία. Όσο θα αυξάνεται η διείσδυση του διαδικτύου και αυτό θα μπαίνει ολοένα και περισσότερο στην καθημερινότητα του μέσου Έλληνα, τόσο οι παραδοσιακές μορφές ενημέρωσης θα αμφισβητούνται. Φαίνεται οτι υπάρχει χώρος για όλες τις μορφές έκφρασης της ενημέρωσης. Το ερώτημα είναι ποιοί θα βγούν στο τέλος κερδισμένοι. Στο κάτω κάτω, σημασία δεν έχει για τον αναγνώστη, αν η ενημέρωση θα είναι δωρεάν ή όχι, αλλά αν θα είναι άμεση και αξιόπιστη, και αυτό είναι ένα στοίχημα που όλοι οι εμπλεκόμενοι θα θέλουν να το κερδίσουν.

Ο λαϊκισμός δεν έχει όριο (υπόθεση Pfizer)

Δεν θέλω να γίνω συνήγορος της Pfizer και οποιασδήποτε φαρμακευτικής εταιρίας, αλλά ο φτηνός λαϊκισμός έχει τα όριά του. Αφορμή για το κείμενο, αποτέλεσαν οι οργισμένες αντιδράσεις στην ενέργεια της εταιρίας Pfizer να αποσύρει το φάρμακο Exubera (εισπνεόμενη μορφή ινσουλίνης για τη θεραπεία του σακχαρώδη διαβήτη) από την αγορά, επειδή οι γιατροί δεν συνταγογραφούσαν σε σημαντικό βαθμό το φάρμακο, σε συνδυασμό με το αυξημένο κόστος παραγωγής, με αποτέλεσμα να μην είναι κερδοφόρο για την εταιρία. Η Pfizer υποστηρίζει οτι το φάρμακο απέτυχε να κερδίσει την εμπιστοσύνη των γιατρών και των ασθενών. Σύμφωνα με τον πρόεδρο της εταιρίας, ο κυριότερος λόγος που οδήγησε στην απόφαση είναι η απροθυμία ασφαλιστικών ταμείων σε αρκετές χώρες να αποζημιώσουν το φάρμακο. Δηλαδή τα ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΚΡΑΤΗ (μέσω των ασφαλιστικών τους ταμείων) δεν αναλάμβαναν το υψηλό κόστος του φαρμάκου, με αποτέλεσμα αυτό (το κόστος) να μετακυλίεται στους ασφαλισμένους, οι οποίοι δεν μπορούσαν να το αντέξουν. Όσο καλό λοιπόν και αν είναι ένα φάρμακο, αν επιβαρύνει τελικά την τσέπη του ασθενή, δεν θα προτιμηθεί και δεν θα πιάσει!
Δεν αντέχω τις κλάψες των κάθε λογής λαϊκιστών που μιλούν για την ανάλγητη εταιρεία που δεν υπολογίζει τον "ανθρώπινο πόνο", που "παίζει με την υγεία των ασθενών" και άλλα δακρύβρεχτα. Η αλήθεια είναι οτι η μεγάλη πλειοψηφία των διαβητικών αντιμετωπίζεται με φάρμακα από το στόμα. Οι υπόλοιποι λαμβάνουν ινσουλίνη (κυρίως) και υπάρχουν πολλά ενέσιμα σκευάσματα ινσουλίνης για υποδόρια χορήγηση. Άλλα από αυτά είναι ταχείας, άλλα ενδιάμεσης, άλλα βραδείας δράσης και άλλα μείγματα των προηγουμένων. Το Exubera, φάρμακο που κυκλοφόρησε σχετικά πρόσφατα, είχε το μεγάλο πλεονέκτημα της αποφυγής, από τη μεριά του ασθενή, του συχνού τρυπήματος που απαιτούσε η κλασσική ινσουλίνη. Όμως, ως εισπνεόμενη ισουλίνη, αντικαθιστούσε ΜΟΝΟ τα ενέσιμα ταχείας δράσης, δηλαδή στην πράξη συνδυαζόταν αναγκαστικά με κάποια ενέσιμα ενδιάμεσης ή βραδείας δράσης. Επιπλέον το φάρμακο είχε σοβαρούς περιορισμούς χρήσης: αντένδειξη αποτελούσαν όσοι έπασχαν από αναπνευστικές παθήσεις, όσοι ήταν καπνιστές, οι έγκυες και τα παιδιά (δηλαδή ένα μεγάλο κομμάτι του νεανικού διαβήτη τύπου Ι, όπου υπάρχει ανεπάρκεια ινσουλίνης).
Από την άλλη πλευρά, τα καθαρά έσοδα της εταιρίας από 3,4 δις $ το 3ο τρίμηνο του 2006 έπεσαν στα 761 εκατομμύρια $ το 3ο τρίμηνο του 2007. Τι έπρεπε να κάνει δηλαδή η εταιρία, μια εταιρία με χιλιάδες εργαζόμενους, που λειτουργεί με τους κανόνες της ελεύθερης αγοράς και είναι εισηγμένη στα χρηματιστήρια; Να συνεχίσει να επενδύει σε ένα φάρμακο που το ασφαλιστικό σύστημα (δηλαδή το κράτος) ΔΕΝ στήριζε, οι γιατροί ΔΕΝ συνταγογραφούσαν και οι ασθενείς ΔΕΝ έπαιρναν, για να γίνει ζημιογόνα και να φαληρίσει, με ότι αυτό συνεπάγεται; Μέχρι τωρα που οι νταβραντισμένοι Ελληναράδες έπαιρναν (και συνεχίζουν να παίρνουν) το Viagra με τις χούφτες, η εταιρία ήταν καλή και τώρα έγινε απάνθρωπη; Φάρμακα σαν το αντιυπερτασικό Norvasc ή το αντιλιπιδαιμικό Lipitor που λαμβάνουν εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο το κόσμο, έχουν σώσει ζωές. Δεν προσπαθώ να ωραιοποιήσω την εικόνα της Pfizer (άλλωστε είναι γνωστές οι πρακτικές των φαρμακευτικών εταιριών στις έρευνες και τις δοκιμές σε ανθρώπινα πειραματόζωα, όπως και των βρώμικων οικονομικών σχέσεων με το ιατρικό κατεστημένο και όχι μόνο). Αλλά έλεος πιά! Δεν πρόκειται για φιλανθρωπικό ίδρυμα, επιχείρηση είναι! Τα χρήματά της επενδύει και τις περισσότερες φορές η επένδυση αποβαίνει σε όφελος του ασθενή. Και επιτέλους, δεν κινδυνεύει η υγεία των ασθενών με την απόσυρση! Απλώς κάποιοι θα επιστρέψουν στον προηγούμενο, αποτελεσματικό πάντως, τρόπο θεραπείας. Άλλωστε και άλλες εταιρίες (π.χ.Eli Lilly) ετοιμάζονται να βγάλουν στην αγορά δική τους εισπνεόμενη ινσουλίνη καθώς και νέα ελπιδοφόρα φάρμακα για την αντιμετώπιση του διαβήτη, της σύγχρονης μάστιγας του καταναλωτικού καιρού μας. Αυτά για τη αποκατάσταση της αλήθειας και για μιά ρεαλιστική προσέγγιση, μακρυά από φτηνούς λαϊκισμούς.

Υ.Γ.Μεγάλο ενδιαφέρον έχει το γεγονός οτι σε δύο χώρες, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, το φάρμακο είχε καλές πωλήσεις, καλυπτόταν από τα ασφαλιστικά ταμεία (αν και ακριβό) και ήταν κερδοφόρο, κάτι που δεν αρκούσε όμως για την εταιρία με βάση τις συνολικές παγκόσμιες πωλήσεις. 1000 ασθενείς ελάμβαναν στην Ελλάδα το Exubera.

Δεν έχεις και εσύ παγκόσμια ημέρα; Θα σου φτιάξουμε!

Ανέκαθεν με απωθούσαν οι αφιερωμένες σε κάποιο γεγονός, πρόσωπο ή θεσμό ημέρες. Είναι η μεγαλύτερη απόδειξη οτι για κάτι που αποφεύγεις να κάνεις συστηματικά 364 μέρες το χρόνο, τουλάχιστον έχεις ΜΙΑ μέρα για να επανορθώσεις, να θυμηθείς, να αισθανθείς περήφανος και να εξιλεωθείς. Σού δίνει την ευκαιρία και το άλλοθι η αντίστοιχη παγκόσμια ημέρα. Κινείσαι όλο το χρόνο με το αυτοκίνητο; δεν πειράζει που ρυπαίνεις με τα καυσαέριά σου, θα έχεις μία μέρα να χρησιμοποιήσεις τα μέσα μαζικής μεταφοράς για να ανακουφιστείς από τις τύψεις σου. Κακομεταχειρίζεσαι τη γυναίκα σου όλο το χρόνο; δεν πειράζει, την συγκεκριμένη ημέρα με μία ανθοδέσμη μπορείς να δηλωσεις ερωτευμένος και να ζητήσεις συγνώμη για την συμπεριφορά σου. Ρυπαίνεις όλο το χρόνο, πετώντας στο δρόμο τα τσιγάρα σου και τα σκουπίδια σου από το παράθυρο του αυτοκινήτου σου; δεν πειράζει, μπορείς να διαδηλώσεις και εσύ για μία μέρα το χρόνο για την υποβάθμιση του περιβάλλοντος. Πληγώνεις την πατρίδα σου με την ανομία σου, την ανικανότητά σου, τη συμπεριφορά σου καθημερινά, την άρνησή σου να την υπηρετήσεις; δεν πειράζει, έχεις τουλάχιστον δύο εθνικές εορτές το χρόνο για να βγάλεις τη σημαία σου στο μπαλκόνι και να δείξεις πόσο πολύ "Έλληνας" είσαι (σε αντίθεση με τον άλλο, τον γείτονα τον ανθέλληνα, που δεν τη βγάζει).
Έχω γράψει για την βιομηχανία των παγκοσμίων ημερών και των εορτών και πόσο αποπροσανατολιστικές είναι. Μας δημιουργούν την αίσθηση του αποσπασματικού και του προσωρινού. Γιορτάστε ή προβληματιστείτε σήμερα, γιατί αύριο θα ασχοληθούμε με μία άλλη παγκόσμια ημέρα. Δεν μπορεί το φτωχό σας μυαλουδάκι να ασχολείται με πολλά σοβαρά ζητήματα για περισσότερο από μία ημέρα το χρόνο για το καθένα. Άλλωστε την ψυχοθεραπεία σας την κάνατε. Θρηνήσατε για το περιβάλλον και για τη φτώχεια, προβληματιστήκατε για την παχυσαρκία ή το AIDS, τιμήσατε την μητέρα σας ή τον πατέρα σας ή τον σύντροφό σας. Αρκετά όμως με τις εορτές και τις παγκόσμιες ημέρες, μία ημέρα το χρόνο είναι αρκετή, να μην το παρακάνουμε! Τα κεφάλια τώρα μέσα και γυρίστε στις συνήθειές σας!
Το κείμενο άρχισα να το γράφω με αφορμή την blog action day, μία διαφημιστική καμπάνια άσχετων με το περιβαλλον ανθρώπων του marketing, που θέλει να μας δείξει οτι όλοι μας μπορούμε να δημιουργήσουμε μία παγκόσμια ημέρα! Αρκεί να βρούμε το κατάλληλο θέμα, κατά βάση πρωτότυπο, όπως π.χ. η παγκόσμια ημέρα μπριζόλας και πεολειχίας ή η παγκόσμια ημέρα της μονής κάλτσας (αυτές υπάρχουν στην πραγματικότητα) και να το διαφημίσουμε αρκούντως, χρησιμοποιώντας τους κατάλληλους χορηγούς. Η blog action day, όπως υποστηρίζουν οι οργανωτές της, θέλει να γίνει, όταν μεγαλώσει, και αυτή μία παγκόσμια ημέρα, ημέρα δράσης για τους bloggers (οι οποίοι ήδη έχουν μία, με το καλό να τις εκατοστήσουν!) και να προστεθεί στις πάνω από 200 "παγκόσμιες ημέρες" που ανακάλυψα στο διαδίκτυο! Η συντριπτική πλειοψηφία τους είναι επίσημες. Αυτό σημαίνει πάνω από μία παγκόσμια ημέρα κάθε 2 ημέρες του χρόνου! Και τι μας λένε; Μας υποδεικνύουν να γιορτάζουμε και να θυμόμαστε κάτι, μία συγκεκριμένη μέρα το χρόνο. Όχι αγαπητοί μου! Δεν θα μου πείτε εσείς πότε θα θυμάμαι το περιβάλλον, το ρατσισμό, τη φτώχεια, την υγεία μου. Έχω την υποχρέωση να τα θυμάμαι κάθε μέρα, να κάνω οτι μου αναλογεί και όχι να το υποβαθμίσω σε στιγμιαία παρωδία μιας κατευθυνόμενης μάζας ανθρώπων, χωρίς αυτενέργεια και προσωπικότητα. Δεν χρειάζεται να το κάνω, όπως το κάνουν πολλοί άλλοι, για να δείξω και εγώ πόσο "μάγκας" είμαι που γράφω ωραία δακρύβρεχτα κείμενα, κατά παραγγελία, "συντονισμένος" στις προσταγές των καιρών και των καθοδηγητών, που μας θέλουν όλους πρόβατα και στρατιωτάκια. Να γίνουμε δηλαδή προβλέψιμοι και μουχλιασμένοι, ακολουθώντας τις οδηγίες άλλων. Φαντάσου, αυτό που οι Αυστραλοί φωστήρες θέλησαν να επιβάλλουν για μία μέρα, να ασχοληθούμε δηλαδή με το περιβάλλον (όπως μπορούμε και για πολλά άλλα θέματα), να γινόταν αυθόρμητα για πολλές μέρες το χρόνο, πόσο μεγαλύτερη επίπτωση θα είχε στους αναγνώστες και σε εμάς τους ίδιους. Στο κάτω κάτω, ας αφήσουμε τη κοροϊδία με τον ακτιβισμό του γραφείου, την απάτη των καθοδηγούμενων ενεργειών, τις ανούσιες διαδηλώσεις και τις ετήσιες παγκόσμιες ημέρες. Δυστυχώς η αντιμετώπιση των μεγάλων προβλημάτων που μαστίζουν τον κόσμο, ξεπερνούν την όποια ατομική παρέμβαση και απαιτούν δράσεις σε κρατικό και παγκόσμιο επίπεδο. Αυτό δεν σημαίνει οτι και εμείς δεν έχουμε μερίδιο ευθύνης και οτι δεν μπορούμε να συμβάλλουμε ως ενσυνείδητοι πολίτες στην καθημερινότητά μας και ως πραγματικοί ακτιβιστές (όσοι έχουμε το χρόνο και τη διάθεση). Ας το κάνουμε όμως χωρίς τυμπανοκρουσίες και παράτες!

Υ.Γ.Για όσους δημοσιογράφους, "δημοσιογράφους" και bloggers θέλουν να έχουν εύκολα θέματα για όλο το χρόνο, παραθέτω την εμπλουτισμένη μακρά λίστα των "παγκοσμίων ημερών", όπως την συνέθεσα χρησιμοποιώντας κυρίως τις παρακάτω παραπομπές www.eortologio.gr, www.sansimera.gr, http://tinos.biz, wikipedia, www.skorpialogia.com, www.amnesty.org, http://tee-orest.evr.sch.gr. Δείτε και θαυμάστε ποικιλία και υπερβολή. Απομένει να καθιερωθεί και μία παγκόσμια ημέρα των παγκοσμίων ημερών.

ΠΑΓΚΟΣΜΙΕΣ ΗΜΕΡΕΣ

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ
01/1 - Πρωτοχρονιά
01/1 - Global Family Day
06/1 - Παγκόσμια ημέρα για τα ορφανά πολέμου
15/1 - Παγκόσμια ημέρα του Μάρτιν Λούθερ Κίνκ
27/1 - Διεθνής ημέρα μνήμης για τα θύματα του Ολοκαυτώματος
28/1 - Παγκόσμια ημέρα κατά της λέπρας
28/1 - Παγκόσμια ημέρα υπέρ των εργένηδων
29/1 - Ευρωπαϊκή ημέρα προστασίας των προσωπικών δεδομένων

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ
01/2 - Παγκόσμια ημέρα Ανταρκτικής
02/2 - Παγκόσμια ημέρα υγρότοπων / υδροβιότοπων
04/2 - Παγκόσμια ημέρα κατά του καρκίνου
07/2 - Παγκόσμια ημέρα ασφαλούς πλοήγησης στο διαδίκτυο
11/2 - Παγκόσμια ημέρα του γάμου
11/2 - Διεθνής ημέρα προσευχής για τους πάσχοντες από αυτισμό
12/2 - Ημέρα του Δαρβίνου
12/2 - Ημέρα της ερυθράς χειρός
14/2 - Παγκόσμια ημέρα των ερωτευμένων (Καθολικών Χριστιανών)
15/2 - Παγκόσμια ημέρα κατά του καρκίνου στην παιδική ηλικία
21/2 - Παγκόσμια ημέρα μητρικής γλώσσας
21/2 - Παγκόσμια ημέρα του ξεναγού
22/2 - Παγκόσμια ημέρα σκέψης

ΜΑΡΤΙΟΣ
08/3 - Παγκόσμια ημέρα της γυναίκας
08/3 - Παγκόσμια ημέρα νεφρού
11/3 - Παγκόσμια ημέρα χημείας
13/3 - Παγκόσμια ημέρα δράσης των σιδηροδρομικών
14/3 - Παγκόσμια ημέρα μπριζόλας και πεολειχίας
14/3 - Παγκόσμια ημέρα της σταθεράς π
15/3 - Παγκόσμια ημέρα προστασίας του καταναλωτή
15/3 - Παγκόσμια ημέρα κατά της αστυνομικής βαρβαρότητας
18/3 - Διεθνής ημέρα κινητοποιήσεων κατά της κατοχής του Ιράκ
20/3 - Διεθνής ημέρα της γής
20/3 - Παγκόσμια ημέρα αποχής από το κρέας
20/3 - Διεθνής ημέρα αστρολογίας
21/3 - Παγκόσμια ημέρα θεάτρου για τα παιδιά και τους νέους
21/3 - Παγκόσμια ημέρα κατά του ρατσισμού
21/3 - Παγκόσμια μέρα δασοπονίας
21/3 - Παγκόσμια ημέρα ποίησης
21/3 - Παγκόσμια ημέρα ύπνου
21/3 - Παγκόσμια ημέρα για το σύνδρομο Down
21/3 - Παγκόσμια ημέρα του νερού
23/3 - Παγκόσμια ημέρα μετεωρολογίας
24/3 - Παγκόσμια ημέρα κατά της φυματίωσης
27/3 - Παγκόσμια ημέρα του θεάτρου
27/3 - Διεθνής ημέρα κοινωνικής εργασίας
27/3 - Παγκόσμια ημέρα μονής κάλτσας
30/3 - Παγκόσμια ημέρα της αντισύλληψης

ΑΠΡΙΛΙΟΣ
02/4 - Παγκόσμια ημέρα του παιδικού βιβλίου
04/4 - International Day for Mine Awareness and Assistance in Mine Action,
05/4 - Παγκόσμια ημέρα προσφύγων
07/4 - Παγκόσμια ημέρα υγείας
08/4 - Ημέρα του έθνους των Ρομά
11/4 - Παγκόσμια ημέρα κατά της ασθένειας Πάρκινσον
16/4 - Παγκόσμια ημέρα φωνής
17/4 - Παγκόσμια ημέρα αγροτικής πάλης
17/4 - Παγκόσμια ημέρα αιμοφιλίας
18/4 - Παγκόσμια ημέρα μνημείων (Πολιτιστικής κληρονομιάς)
20/4 - Διεθνής ημέρα ευαισθητοποίησης κατά του θορύβου
20/4 - Παγκόσμια ημέρα τύπου
22/4 - Παγκόσμια ημέρα της γης
23/4 - Παγκόσμια ημέρα του βιβλίου και της κατοχύρωσης (Copyright )
24/4 - Παγκόσμια ημέρα κατά των πειραμάτων στα ζώα
24/4 - Ημέρα μνήμης της γενοκτονίας των Αρμενίων από τους Τούρκους
26/4 - Παγκόσμια ημέρα διανοητικής ιδιοκτησίας
27/4 - Παγκόσμια ημέρα σχεδίου (design)
28/4 - Παγκόσμια ημέρα για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία
29/4 - Παγκόσμια ημέρα του χορού
30/4 - Παγκόσμια ημέρα κατά της σωματικής τιμωρίας

ΜΑΪΟΣ
01/5 - Πρωτομαγιά
03/5 - Παγκόσμια ημέρα του ήλιου
03/5 - Παγκόσμια ημέρα της ελευθερίας του τύπου
1ο Σάββατο Μαϊου - Παγκόσμια ημέρα δράσης για την αποποινικοποίηση της κάνναβης
1η Κυριακή Μαϊου - Παγκόσμια ημέρα γέλιου
1η Τρίτη Μαϊου - Παγκόσμια ημέρα άσθματος
04/5 - Διεθνής ημέρα πυροσβεστών
05/5 - Παγκόσμια ημέρα της μαίας
06/5 - Παγκόσμια ημέρα κατά της δίαιτας
2ο Σάββατο Μαϊου - Παγκόσμια ημέρα του δίκαιου και αλληλέγγυου εμπορίου
2η Κυριακή Μαΐου - Παγκόσμια ημέρα της μητέρας
08/5 - Παγκόσμια ημέρα θαλασσαιμίας
08/5 - Παγκόσμια ημέρα Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου
09/5 - Παγκόσμια ημέρα της Ευρώπης
10/5 - Παγκόσμια ημέρα φυσικής δραστηριότητας
12/5 - Διεθνής ημέρα αδελφών νοσοκόμων
15/5 - Παγκόσμια ημέρα της οικογένειας
17/5 - Παγκόσμια ημέρα των τηλεπικοινωνιών
18/5 - Παγκόσμια ημέρα των μουσείων
19/5 - Παγκόσμια ημέρα του Ερυθρού Σταυρού
19/5 - Ημέρα μνήμης της γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού από τους Τούρκους
21/5 - Παγκόσμια ημέρα ύπνου
21/5 - Παγκόσμια ημέρα της πολιτιστικής ανάπτυξης
22/5 - Παγκόσμια ημέρα βιοποικιλότητας
24/5 - Ευρωπαϊκή ημέρα πάρκων
24/5 - Παγκόσμια ημέρα γυναικών για τον αφοπλισμό
25/5 - Παγκόσμια ημέρα εξαφανισμένων παιδιών
25/5 - Ημέρα της Αφρικής
25/5 - Παγκόσμια ημέρα της πετσέτας
28/5 - Παγκόσμια ημέρα της δράσης (Αλληλεγγύης στους λαούς που αγωνίζονται)
29/5 - Παγκόσμια ημέρα ειρηνιστών των Ηνωμένων Εθνών (Κυανοκράνων)
31/5 - Παγκόσμια ημέρα κατά του καπνίσματος

ΙΟΥΝΙΟΣ
01/6 - Παγκόσμια ημέρα δάσους
01/6 - Διεθνής ημέρα του παιδιού
04/6 - Διεθνής ημέρα κατά της επιθετικότητας εναντίον των παιδιών
05/6 - Παγκόσμια ημέρα προστασίας περιβάλλοντος
08/6 - Παγκόσμια ημέρα ωκεανών
08/6 - Παγκόσμια ημέρα κατά του καρκίνου του εγκεφάλου
12/6 - Παγκόσμια ημέρα κατά της παιδικής δουλείας-εργασίας
13/6 - Παγκόσμια ημέρα σπαζοκεφαλιάς
14/6 - Παγκόσμια ημέρα εθελοντών αιμοδοτών
14/6 - Διεθνής ημέρα των weblogger
15/6 - Παγκόσμια ημέρα γονιμότητας
15/6 - Παγκόσμια ημέρα κατά της κακομεταχείρισης των ηλικιωμένων
3η Κυριακή Ιουνίου - Παγκόσμια ημέρα του πατέρα
17/6 - Παγκόσμια ημέρα κατά της ερημοποίησης και της ξηρασίας
20/6 - Παγκόσμια ημέρα για τους πρόσφυγες
21/6 - Παγκόσμια ημέρα της μουσικής
21/6 - Παγκόσμια ημέρα υδρογραφίας
22/6 - Παγκόσμια ημέρα σκαραβαίου
23/6 - Ολυμπιακή ημέρα
23/6 - Ημέρα των Ηνωμένων Εθνών για τις δημόσιες υπηρεσίες
26/6 - Παγκόσμια ημέρα κατά των ναρκωτικών
26/6 - Διεθνής ημέρα κατά των βασανιστηρίων
27/6 - Ημέρα ομοφυλόφιλης υπερηφάνειας


ΙΟΥΛΙΟΣ
03/7 - Ημέρα των ερωτευμένων (Ορθοδόξων Χριστιανών)
1ο Σάββατο Ιουλίου - Παγκόσμια ημέρα συνεταιρισμών
08/7 - Παγκόσμια ημέρα αλλεργίας
11/7 - Παγκόσμια ημέρα πληθυσμών
27/7 - Διεθνής ημέρα του διαχειριστή συστημάτων

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ
08/8 - Παγκόσμια ημέρα οργασμού
09/8 - Παγκόσμια ημέρα ιθαγενών
12/8 - Παγκόσμια ημέρα των νέων
13/8 - Παγκόσμια ημέρα αριστερόχειρων
13/8 - Διεθνής ημέρα θύμισης του εμπορίου σκλάβων και της απαγόρευσής του
3η Κυριακή Αυγούστου - Παγκόσμια ημέρα φάρων
20/8 - Παγκόσμια ημέρα κατά των κουνουπιών
23/8 - Ημέρα υπενθύμισης του δουλεμπορίου και κατάργησής του
29/8 - Διεθνής ημέρα “More Herbs, Less Salt”
30/8 - Διεθνής ημέρα εξαφανισμένων

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ
08/9 - Παγκόσμια ημέρα εξάλειψης του αναλφαβητισμού
08/9 - Παγκόσμια ημέρα κατά της λύσσας
10/9 - Παγκόσμια ημέρα κατά της αυτοκτονίας
2ο Σάββατο Σεπτεμβρίου - Παγκόσμια ημέρα πρώτων βοηθειών
15/9 - Ευρωπαϊκή ημέρα κατά του καρκίνου του προστάτη
16/9 - Παγκόσμια ημέρα προστασίας της ζώνης του όζοντος
3η Τρίτη Σεπτεμβρίου - Διεθνής ημέρα ειρήνης
19/9 - Διεθνής ημέρα «μίλα σαν πειρατής»
21/9 - Παγκόσμια ημέρα Αλτσχάιμερ
22/9 - Παγκόσμια ημέρα χωρίς αυτοκίνητο
23/9 - Διεθνής ημέρα αμφισεξουαλικότητας
25/9 - International Grab Hand Day
26/9 - Ευρωπαϊκή ημέρα γλωσσών
27/9 - Παγκόσμια ημέρα τουρισμού
29/9 - Παγκόσμια ημέρα εθελοντικού καθαρισμού των ακτών
30/9 - Παγκόσμια ημέρα μετάφρασης
τελευταία Κυριακή Σεπτεμβρίου - Παγκόσμια ημέρα καρδιάς
τελευταία εβδομάδα Σεπτεμβρίου - Παγκόσμια ναυτική ημέρα

ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ
1η Δευτέρα Οκτωβρίου - Παγκόσμια ημέρα κατοικίας-φυσικού περιβάλλοντος
2η Τετάρτη Οκτωβρίου - Ημέρα μείωσης ζημιών από τις φυσικές καταστροφές
01/10 - Παγκόσμια ημέρα τρίτης ηλικίας
01/10 - Παγκόσμια ημέρα κατά της ηπατίτιδας
01/10 - Παγκόσμια ημέρα χορτοφαγίας
01/10 - Ημέρα της μουσικής
02/10 - Διεθνής ημέρα μή βίας
04/10 - Παγκόσμια ημέρα των ζώων
05/10 - Παγκόσμια ημέρα των δασκάλων
06/10 - Παγκόσμια γιορτή πουλιών
06/10 - Παγκόσμια ημέρα παρηγορητικής φροντίδας
08/10 - World Humanitarian Action Day
09/10 - Ημέρα των ταχυδρομείων
10/10 - Παγκόσμια ημέρα ψυχικής υγείας
10/10 - Παγκόσμια ημέρα κατά της θανατικής ποινής
12/10 - Παγκόσμια ημέρα κατά της αρθρίτιδας
13/10 - Παγκόσμια ημέρα όρασης (κατά της τυφλότητας)
14/10 - Παγκόσμια ημέρα αυγού
14/10 - Παγκόσμια ημέρα προτύπων (τυποποίησης)
15/10 - Παγκόσμια ημέρα της αγρότισσας
15/10 - Διεθνής ημέρα του λευκού μπαστουνιού (τυφλών)
16/10 - Παγκόσμια ημέρα της διατροφής/τροφίμων
16/10 - Παγκόσμια ημέρα σπονδυλικής στήλης
16/10 - Παγκόσμια ημέρα άρτου
17/10 - Παγκόσμια ημέρα υπέρ της εξάλειψης της φτώχειας
17/10 - Παγκόσμια ημέρα μυοσκελετικού τραύματος
20/10 - Παγκόσμια ημέρα κατά της οστεοπόρωσης
22/10 - Παγκόσμια ημέρα πολυτέκνων
24/10 - Παγκόσμια ημέρα κατά της παχυσαρκίας
24/10 - Ημέρα ΟΗΕ
24/10 - Παγκόσμια ημέρα πληροφόρησης για την ανάπτυξη
25/10 - Παγκόσμια ημέρα ζυμαρικών
28/10 - Παγκόσμια ημέρα δωρεάς οργάνων σώματος και μεταμοσχεύσεων
28/10 - Παγκόσμια ημέρα κινηματογράφου εμψύχωσης (animation)
29/10 - Παγκόσμια ημέρα ψωρίασης
31/10 - Παγκόσμια ημέρα της αποταμίευσης

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ
01/11 - Παγκόσμια ημέρα χορτοφαγίας
03/11 - Παγκόσμια ημέρα του άνδρα
06/11 - Παγκόσμια ημέρα κατά της εκμετάλλευσης του περιβάλλοντος στον πόλεμο και στις ένοπλες συγκρούσεις
09/11 - Διεθνής ημέρα κατά του φασισμού και του αντισημιτισμού
10/11 - Παγκόσμια ημέρα επιστήμης για την ειρήνη και την ανάπτυξη
11/11 - Παγκόσμια ημέρα υπερ της ιδιωτικής ασφάλισης
14/11 - Παγκόσμια ημέρα κατά του διαβήτη
16/11 - Διεθνής ημέρα ανεκτικότητας-ανεξιθρησκείας
17/11 - Διεθνής ημέρα σπουδαστών
19/11 - Παγκόσμια ημέρα δημόσιας τουαλέτας
20/11 - Ημέρα για την εκβιομηχάνιση της Αφρικής
20/11 - Παγκόσμια ημέρα για τα δικαιώματα του παιδιού
20/11 - Παγκόσμια ημέρα της χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας
3η Πέμπτη Νοεμβρίου – Παγκόσμια ημέρα της φιλοσοφίας
21/11 - Παγκόσμια ημέρα χαιρετισμού
21/11 - Παγκόσμια ημέρα της τηλεόρασης
25/11 - Διεθνής ημέρα κατά της βίας εναντίον των γυναικών
26/11 - Παγκόσμια ημέρα αγοραστικής αποχής
29/11 - Διεθνής ημέρα αλληλεγγύης προς το Παλαιστινιακό λαό

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ
01/12 - Παγκόσμια ημέρα κατά του AIDS
02/12 - Παγκόσμια ημέρα κατάργησης της δουλείας
03/12 - Παγκόσμια ημέρα ατόμων με ειδικές ανάγκες
04/12 - Παγκόσμια ημέρα κατά των ναρκών
05/12 - Παγκόσμια ημέρα εθελοντισμού για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη
07/12 - Διεθνής ημέρα πολιτικής αεροπορίας
09/12 - Παγκόσμια ημέρα κατά της διαφθοράς
10/12 - Παγκόσμια ημέρα Διεθνούς Αμνηστίας - Ανθρωπίνων δικαιωμάτων
11/12 - Παγκόσμια ημέρα ιδιοκτησίας
11/12 - Παγκόσμια ημέρα παιδιού – ημέρα της UNICEF
11/12 - Παγκόσμια ημέρα βουνού
12/12 - Παγκόσμια ημέρα παιδικής τηλεόρασης
18/12 - Παγκόσμια ημέρα μετανάστη
20/12 - Διεθνής ημέρα ανθρώπινης αλληλεγγύης
29/12 - Διεθνής ημέρα για την βιοποικιλότητα

*Ο κατάλογος δεν είναι πλήρης και ενδέχεται να εμπεριέχει κάποια λάθη, ειδικά σε περιπτώσεις που η ημερομηνία δεν είναι σταθερή κάθε χρόνο.

Νά γιατί δεν θα συμμετάσχω στην Blog action day

Τί είναι λοιπόν αυτή η περίφημη blog action day, που πολλοί ιστολόγοι και ΜΜΕ διαφημίζουν; Η σχετική ιστοσελίδα μας ενημερώνει (στα Ελληνικά και σε 21 άλλες γλώσσες) οτι "στις 15 Οκτωβρίου bloggers από όλο το web ενώνονται για να θέσουν τις απόψεις τους γύρω από ένα κοινά σημαντικό θέμα. Αυτή τη φορά το "καυτό" θέμα είναι το περιβάλλον". Μέχρι το βράδυ της 14ης Οκτωβρίου 14.000 blogs από όλο τον κόσμο είχαν δηλώσει συμμετοχή. Ποιοί όμως είναι αυτοί που οργανώνουν την blog action day και μάλιστα σχεδιάζουν να την κάνουν θεσμό, αφού μας ενημερώνουν οτι αν ανταποκριθούμε, θα μας στείλουν 2 e-mails, το δεύτερο των οποίων τον Αύγουστο του 2008;
Κάνοντας μία μικρή έρευνα διαπίστωσα τα παρακάτω: Ο πυρήνας της ομάδας, που δραστηριοποιείται στο Σίδνεϋ της Αυστραλίας είναι οι Collis Ta'eed, Leo Babauta και Cyan Ta'eed.
Ο Collis Ta'eed, όπως μας ενημερώνει η ιστοσελίδα του blog action day, διευθύνει την Eden Creative Communities, μία interactive agency*, την οποία η ιστοσελίδα ευχαριστεί για την κάθε είδους (μέχρι και οικονομική) υποστήριξη που παρέχει, ευχαριστεί δηλαδή ο Collis Ta'eed τον εαυτό του! Πρόκειται για άτομο με γνώσεις στο σχεδιασμό και τη δημιουργία ιστοσελίδων και το marketing, υποστηρίζει οτι την ημέρα αυτή την εμπνεύστηκε από την πίστη του για την ενότητα της ανθρωπότητας και υποστηρίζει ανοιχτά την θρησκεία Baha’i, που είναι βασισμένη στα διδάγματα του Baha’u’llah (Περσία, 1817-1892), προωθώντας την ανοιχτά στην ιστοσελίδα του blog action day. Επίσης έχει το ιστολόγιο northxeast,(όπου γράφει και ο Leo Babauta) και στο οποίο αναλύει τακτικές διαφήμισης, καλύτερης διείσδυσης και βιοπορισμού μέσω των ιστολογίων (μόνο για το περιβάλλον δεν βλέπω ενδιαφέρον).
Ο δεύτερος της παρέας Leo Babauta, έχει το ιστολόγιο zenhabits. Σε αυτό, ως ένας απλός οικογενειάρχης και όχι ειδικός όπως υποστηρίζει, δίνει συμβουλές για την επίτευξη διαφόρων προσωπικών στόχων μέσω της αλλαγής των κάθε είδους συνηθειών. Το νόημα του blog action day το έχει πιάσει και το εφαρμόζει ήδη: κάθε Πέμπτη είναι για το ιστολόγιο η Happiness Day. Επίσης και γι'αυτόν το περιβάλλον δεν ανήκει στα ενδιαφέροντα του. Είναι μέλος της Eden Creative Communities. Επίσης γράφει ως αυτοαπασχολούμενος (freelancer) σε διάφορες ιστοσελίδες.
Η τρίτη της παρέας Cyan Ta'eed (σύζυγος του πρώτου και συνιδρύτρια της Eden Creative Communities) δημιούργησε ένα ταχέως εξελισσόμενο blog το freelanceswitch, στο οποίο συμμετέχουν με κείμενά τους διαφοροι freelancers. Μέσω επιθετικής διαφήμισης κατάφερε να αυξήσει σημαντικά την επισκεψιμότητα του ιστολογίου. Και πάλι το περιεχόμενο της ιστοσελίδας είναι άσχετο με το περιβάλλον.
Αν και η Blog action day υποστηρίζει οτι είναι μή κερδοσκοπική πρωτοβουλία, οτι όποιος θέλει, μπορεί να δωρίσει χρήματα σε περιβαλλοντικές οργανώσεις (Greenpeace, The Nature Conservancy, κά), στην πραγματικότητα είναι, κατά τη γνώμη μου, μία καλά οργανωμένη προσπάθεια διείσδυσης στο χώρο του internet, από μία παρέα που γνωρίζει το marketing και που διαπίστωσε οτι τέτοιες ενέργειες, ειδικά γύρω από το ευαίσθητο θέμα του περιβάλλοντος, μπορούν να έχουν μεγάλη απήχηση σε ένα ανυποψίαστο και αφελές κοινό, που δεν αντιλαμβάνεται την καμουφλαρισμένη διαφήμιση. Η Blog action day είναι απλώς η αφορμή, ώστε χιλιάδες αναγνώστες να έρθουν σε επαφή με τα υπόλοιπα projects της ομάδας (εταιρία Eden Creative Communities, freelanceswitch, κά), τα οποία οι τρείς διαφημίζουν απροκάλυπτα στη σελίδα about the organizers. Στην ερώτηση Does Blog Action Day have a specific agenda?, παραπέμπουν στην ιστοσελίδα της θρησκείας Baha’i και στο κείμενο με τίτλο Unity in Diversity (καλυμμένος προσηλυτισμός). Επίσης η Blog action day υποστηρίζεται και από άλλες ιστοσελίδες εμπορικού περιεχομένου (redit.com, my opera, pixnet, κά).
Όπως λοιπόν σε όλες τις ανάλογες ενέργειες, έτσι και σε αυτήν παραμένω δύσπιστος, ειδικά όταν με μία μικρή έρευνα διαπιστώνω οτι πίσω από την πρωτοβουλία αυτή υπάρχει ιδιοτέλεια και οικονομικά συμφέροντα, οτι πρόκειται για άτομα που ενώ δεν είχαν ξαναασχοληθεί με το θέμα, τους έπιασε ξαφνικά ο πόνος για το περιβάλλον και οτι δεν πρόκειται για απλούς bloggers, χωρίς άλλη ιντερνετική επαγγελματική δραστηριότητα. Την δυσπιστία μου ενισχύει το γεγονός οτι η παρέα αυτή έχει αποφασίσει να επαναλαμβάνει το εγχείρημα κάθε χρόνο με διαφορετικό θέμα. Οι άνθρωποι είναι επαγγελματίες και ξέρουν να πουλάνε καλά και έξυπνα το προϊόν τους. Αλλά εγώ δεν θα πάρω. Να γιατί λοιπόν αποφάσισα να μην συμμετάσχω στην Blog action day.

*Interactive agency: σύμφωνα με ιστοσελίδα Ελληνικής επιχείρησης, η δουλειά της είναι: 1.Να βοηθά εταιρίες να προσεγγίσουν άμεσα και αποτελεσματικά το δυνητικό πελατολόγιο τους, να το εξυπηρετήσουν καλύτερα, να χτίσουν μαζί του μακροχρόνιες σχέσεις εμπιστοσύνης, χρησιμοποιώντας τη δύναμη του Internet και 2.Να χαράζει για τους πελάτες της μια ενιαία και αποτελεσματική επικοινωνιακή στρατηγική...

Μεταμοσχεύσεις και εκκλησία

Με την αφορμή της (τελικά ανεπιτυχούς) προσπάθειας μεταμόσχευσης ήπατος του Αρχιεπισκόπου Χριστόδουλου στο Μαϊάμι των ΗΠΑ στις 8/10/2007, έκανα μία μικρή έρευνα γύρω από την επίσημη θέση της Εκκλησίας της Ελλάδος στο θέμα των μεταμοσχεύσεων και τα διάφορα πρακτικά ζητήματα που προκύπτουν από αυτήν. Στην Ορθόδοξη θρησκεία, η Εκκλησία της Ελλάδος με επίσημο έγγραφο της Ιεράς Συνόδου, επίσημα πρώτη τοποθετήθηκε όσον αφορά τις μεταμοσχεύσεις, στις 7 Οκτωβρίου του 1999. Το έγγραφο αυτό αποτελείται από 55 άρθρα, κατανεμημένα σε 12 θεματικές ενότητες, ενώ παρουσιάζονται οι γενικές και ειδικές αρχές που διέπουν τον προβληματισμό της Εκκλησίας. Μιλά για την αγάπη, την συναλληλία και την καλλιέργεια αυτοθυσιαστικού φρονήματος.
Ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος στις 8/3/2001 αφού συμφωνεί κατ'αρχήν με τη πρακτική των μεταμοσχεύσεων, διατυπώνει τις επιφυλάξεις του κυρίως για το τί σημαίνει εγκεφαλικός θάνατος και σημειώνει οτι "επί τού παρόντος ανοιχτά συμπαριστάμεθα στη δωρεά των διδύμων οργάνων και των ιστών (κερατοειδούς, δέρματος, μυελού οστών κ.λπ) πιστεύοντας οτι σύντομα θα είμαστε και στην ευχάριστη θέση να προχωρήσουμε περισσότερο", ενώ έχει συστήσει και την Ειδική Συνοδική Επιτροπή Βιοηθικής με επικεφαλής τον (τότε) Αρχιμανδρίτη (και νυν μητροπολίτη Μεσογαίας και Λαυρεωτικής) Νικόλαο Χατζηνικολάου (ο οποίος από το 1993 είχε ιδρύσει και αναλάβει την διεύθυνση του Κέντρου Βιοϊατρικής Ηθικής καί Δεοντολογίας). Πρόσφατα στις 29/8/2007 ο Αρχιεπίσκοπος δήλωσε οτι "τις μεταμοσχεύσεις η Εκκλησία αποδέχεται και ευλογεί, αλλά υπό ορισμένες προϋποθέσεις".
Σύμφωνα με τον Μητροπολίτη Ναυπάκτου Ιερόθεο προϋπόθεση της μεταμόσχευσης αποτελεί η διαπίστωση του εγκεφαλικού θανάτου που "αποτελεί γεγονός οριστικής και ανεπιστρέπτου καταστροφής του εγκεφάλου και κατάστασιν πλήρους απωλείας αισθήσεων και συνειδήσεως. Κατ' αυτόν, η αναπνευστική λειτουργία συντηρείται μόνον μηχανικώς, η δε διακοπή της τεχνικής υποστηρίξεως οδηγεί εις σχεδόν άμεσον παύσιν και της καρδιακής λειτουργίας". Ο εγκεφαλικός θάνατος επιβεβαιώνεται από το θάνατο του εγκεφαλικού στελέχους, τμήματος του εγκεφάλου, όπου εδράζεται και το κέντρο της αναπνοής. Αν αυτό καταστραφεί, η αναπνοή πλέον μπορεί να υποστηριχθεί μόνο μηχανικά. Το ερώτημα εδώ συνίσταται στο κατά πόσο η δυνατότητα λήψης μοσχεύματος από ενα άνθρωπο εγκεφαλικά νεκρό, αντιβαίνει στην άποψη της εκκλησίας που αρνείται την αποσύνδεσή του από τα μηχανήματα υποστήριξης των ζωτικών του λειτουργιών, ως πράξη παθητικής ευθανασίας. Σύμφωνα με τον Μητροπολίτη Φθιώτιδος Νικόλαο στον τόμο "Εκκλησία και μεταμοσχεύσεις", πού εξέδωσε το 2002 η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος, προλογίζοντας ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Χριστόδουλος, εκφράζει τούς προβληματισμούς, αλλά και την φιλανθρωπία της Εκκλησίας συνάμα, με τα εξής λόγια: "Το πρόβλημα των μεταμοσχεύσεων γίνεται ιδιαίτερα δύσκολο στην περίπτωση των πτωματικών μοσχευμάτων, δηλαδή όταν οι ιστοί η τα όργανα πού προορίζονται για μεταμόσχευση αφαιρούνται από 'εγκεφαλικά νεκρούς' ανθρώπους". Υπάρχει λοιπόν διάσταση απόψεων για την αφαίρεση οργάνων με διαπιστωμένο εγκεφαλικό θάνατο και προβληματισμός για την χρονική στιγμή του πραγματικού θανάτου και της εξόδου της ψυχής από το σώμα συμφωνα με την άποψη της Εκκλησίας, αν δηλαδή ο εγκεφαλικός θάνατος ταυτίζεται με τον θάνατο του ανθρώπου.
Στο άρθρο του (τότε) Αρχιμανδρίτη π. Νικ. Χατζηνικολάου, προέδρου Ειδικής επιτροπής της Δ.Ι.Σ. επί της Βιοηθικής "Μ Ε Τ Α Μ Ο Σ Χ Ε Υ Σ Ε Ι Σ... Ηθική... και Δεοντολογία" στο οποίο υποστηρίζει τις μεταμοσχεύσεις, και στην παράγραφο Η «ΜΗ ΗΘΙΚΗ» ΠΛΕΥΡΑ ΤΩΝ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΕΩΝ, διαβάζουμε: "Οι βασικοί άξονες γύρω από τους οποίους στρέφεται η κριτική κατά των μεταμοσχεύσεων είναι το ενδεχόμενο της διαπίστωσης του εγκεφαλικού θανάτου χωρίς την ακριβή τήρηση των κριτηρίων του, το εμπόριο των οργάνων, η αλόγιστη προβολή των ΜΜΕ προς όφελος και συμφέρον συγκεκριμένων γιατρών και μεταμοσχευτικών κέντρων, η μη δίκαιη κατανομή μοσχευμάτων, η παραβίαση της λίστας των υποψήφιων ληπτών και τέλος η υιοθέτηση της λεγόμενης «εικαζόμενης συναίνεσης»".
Στο σημείο αυτό θα ήθελα να σχολιάσω οτι στην περίπτωση του Αρχιεπισκόπου ισχύουν 2 από τα "μή ηθικά" δεδομένα: η μή δίκαιη κατανομή των μοσχευμάτων και η παραβίαση της λίστας, αφού σύμφωνα με το ιατρικό κέντρο του Μαϊάμι, ο Αρχιεπίσκοπος δεν πληρούσε όλες τις προϋποθέσεις για την μεταμόσχευση ήπατος (χρειάστηκε η προσωπική παρέμβαση του καθηγητή κυρίου Τζάκη), ενώ η σημαίνουσα θέση του, του επέτρεψε να προηγηθεί άλλων συνανθρώπων του στο αδυσώπητο κυνήγι ενός μοσχεύματος. Οι μή πληρούμενες προϋποθέσεις (μεταξύ των οποίων 2 καρκίνοι με πιθανολογούμενες μεταστάσεις), οδήγησαν και στην αποτυχία της επέμβασης. Ευτυχώς το μόσχευμα τελικά δόθηκε σε άλλο συνάνθρωπό μας, αφού είχε προβλεφθεί το ενδεχόμενο αποτυχίας της αρχικής μεταμόσχευσης.
Τέλος θα ήθελα να σημειώσω την πρόοδο που έχει επιτελέσει η Εκκλησία της Ελλάδος στο πώς αντιμετωπίζει το θέμα των μεταμοσχεύσεων, σε σχέση με παλιότερες σκοταδιστικές και αναχρονιστικές απόψεις γερόντων και μοναχών. Ελπίζω η πρόοδος αυτή να συνεχιστεί και να γίνουν και άλλα βήματα μπροστά.

Υ.Γ.1.Προσπάθησα να αναδείξω μερικές μόνο πτυχές του ζητήματος, όσες θεώρησα σημαντικές, ως μή ειδικός. Παρακαλώ το κείμενο να κριθεί με την ανάλογη επιείκεια.
Υ.Γ.2.Το κείμενο αυτό γράφτηκε πριν ανακοινωθεί η αποτυχία της προσπάθειας για μεταμόσχευση. Η αρνητική αυτή εξέλιξη, με υποχρέωσε να αναβάλλω τη δημοσίευση, για κάποια στιγμή που η κατάσταση θα είχε συναισθηματικά αποφορτιστεί.